Karnet ATA to międzynarodowy dokument celny, który pełni funkcję „paszportu dla towarów”. Umożliwia przewóz towarów za granicę bez konieczności uiszczania opłat celnych, pod warunkiem że wrócą one do kraju wysyłki w ustalonym terminie. Jeżeli przedsiębiorca planuje wywieźć towar do jednego lub kilku krajów na targi, pokazy, w celach akwizycyjnych lub jako wyposażenie zawodowe, karnet ATA znacząco usprawnia procedury związane z odprawą.
W praktyce można na jego podstawie przewozić m.in. sprzęt filmowy, aparaturę badawczą, instrumenty muzyczne, rekwizyty teatralne, wyposażenie sceniczne, sprzęt sportowy czy próbki produktów prezentowane podczas rozmów handlowych. Dokument ten wykorzystywany jest wyłącznie wtedy, gdy towary przeznaczone do wywozu mają wrócić do kraju. Nie dotyczy to sytuacji, w których celem jest sprzedaż, przetworzenie lub pozostawienie towaru na rynku zagranicznym.
Karnet ATA – co to oznacza dla firm organizujących przewóz towarów?
Karnet ATA upraszcza procedurę celną związaną z odprawą czasową. Zamiast wypełniać dokument SAD i składać depozytów w każdym urzędzie celnym, użytkownik posługuje się jednym dokumentem uznawanym w krajach objętych konwencją ATA. Dzięki temu na przekraczanych granicach formalności zostają ograniczone do minimum – funkcjonariusz celny pobiera odpowiedni kupon, potwierdza przejazd i towar kontynuuje trasę. Rozwiązanie to jest szczególnie korzystne dla firm prowadzących działania w celach akwizycyjnych, rozmów o kontrakcie handlowym, rozpoznania rynku czy prezentacji oferty.
Jak przebiega procedura ATA i kto wydaje karnet?
Procedura ATA w Polsce odbywa się za pośrednictwem Krajowej Izby Gospodarczej (KIG), która jest instytucją uprawnioną do wystawiania karnetów. Aby go uzyskać, konieczne jest przygotowanie listy towarów oraz wskazanie trasy przewozu. Jeśli lista towarów nie ulegnie zmianie, dokument może być wykorzystywany wielokrotnie. Wniosek składa się elektronicznie, natomiast po akceptacji karnet jest drukowany i przekazywany wnioskodawcy. Użytkownik dokumentu ma obowiązek przedstawiać go w odpowiednich urzędach celnych podczas całej trasy przewozu.
Jaki jest termin ważności karnetu ATA i czy można go przedłużyć?
Karnet ATA wystawiany jest na 12 miesięcy od daty wydania i po upływie tego okresu traci ważność. W określonych przypadkach dopuszcza się jednorazowe zastąpienie karnetu nowym, jeżeli istnieje konieczność pozostawienia towaru za granicą dłużej. Należy również przestrzegać terminu powrotnego wywozu, który może zostać określony przez urząd celny danego kraju. Termin ten może być krótszy niż 12 miesięcy i wynikać z celu pobytu towarów, na przykład udziału w wydarzeniu wystawienniczym. Naruszenie terminu może skutkować naliczeniem opłat celnych lub koniecznością przeprowadzenia dodatkowych formalności.
Jakie towary można przewozić z wykorzystaniem karnetu ATA?
Karnet ATA obejmuje przewóz towarów, które mają charakter czasowy i nie są przeznaczone do sprzedaży. Najczęściej dotyczy towarów przeznaczonych:
- na targi i wydarzenia wystawiennicze,
- w celach akwizycji oraz rozmów handlowych,
- jako wyposażenie zawodowe, takie jak sprzęt filmowy, aparatura badawcza czy narzędzia,
- jako instrumenty muzyczne i rekwizyty teatralne,
- jako sprzęt sportowy w związku z udziałem w zawodach międzynarodowych.
Karnet nie obejmuje towarów przeznaczonych do konsumpcji, sprzedaży czy modyfikacji. Jeżeli towar zostałby sprzedany lub nie wróciłby do kraju, użytkownik dokumentu ponosi odpowiedzialność finansową wobec urzędu celnego.
Dlaczego karnet ATA ogranicza formalności celne?
Zastosowanie karnetu ATA sprawia, że przedsiębiorca nie musi:
- wypełniać deklaracji celnych w każdym kraju,
- składać depozytów zabezpieczających opłaty celne,
- otwierać nowych procedur celnych przy każdym przekroczeniu granicy.
Karnet ATA zapewnia jednolite zasady dla całej trasy przewozu i usprawnia organizację transportu. Dzięki temu przewóz towarów staje się prostszy i bardziej przewidywalny.
Czy karnet ATA można wykorzystać wielokrotnie?
Tak. Karnet ATA pozwala wywieźć towar do jednego lub kilku krajów, o ile cel przewozu pozostaje niezmieniony. Dokument zawiera zestaw kart, które odrywane są przez urzędnika celnego przy odprawie. Użytkownik musi zachować dokument w odpowiednim stanie oraz okazywać go podczas całego procesu przewozu. Wszystkie operacje muszą zostać zakończone przed upływem terminu ważności karnetu.
Czy karnet ATA to rozwiązanie korzystne dla branży TSL?
Dla przewoźników i spedytorów to narzędzie, które pozwala usprawnić organizację przewozów. Firmy transportowe mogą realizować zlecenia dla klientów, którzy chcą przewozić wyposażenie zawodowe, sprzęt specjalistyczny lub towary przeznaczone na targi poza granice Unii Europejskiej. Procedura ATA zwiększa elastyczność oferty i przyspiesza obsługę na granicach.
Gdzie szukać wsparcia przy organizacji transportu z karnetem ATA?
Przy organizacji przewozu towarów na podstawie karnetu ATA kluczowe znaczenie ma doświadczenie oraz znajomość procedur celnych.
Bial-Mich oferuje kompleksową obsługę transportu międzynarodowego, w tym przewozu sprzętu specjalistycznego oraz towarów przeznaczonych na targi i wydarzenia. Firma, zlokalizowana około 40 kilometrów od przejścia granicznego Terespol–Brześć, zapewnia sprawną odprawę celno-logistyczną dla towarów kierowanych na rynki Europy Wschodniej i Azji. Od 2011 roku realizujemy transport drogowy, ADR, obsługę agencji celnej oraz rozwiązania logistyczne dopasowane do potrzeb różnych branż.
Jeżeli planują Państwo przewóz towarów z wykorzystaniem karnetu ATA – zachęcamy do kontaktu w celu omówienia szczegółów współpracy. Zapewniamy terminowe oraz bezpieczne dostarczenie ładunków do wskazanych lokalizacji.


